BSA низ времето: Модели што ја испишаа историјата на брендот
Кога денес зборуваме за новите BSA мотоцикли, тешко е да се одвои она што го создаваме сега од она што му претходело. Имиња како Gold Star, Bantam, Thunderbolt или Rocket не настанале во маркетинг-одделите во последните неколку години. Зад нив стојат децении историја, трки, патувања, успеси, но и некои модели и идеи што не го дочекале времето што го заслужувале.
Затоа сакаме да ви доближиме дел од историјата на BSA мотоциклите преку моделите што, секој на свој начин, оставиле трага.
Некои станале легенди. Некои биле исклучително успешни во продажбата. Одредени модели денес достигнуваат сериозни цени на аукции, додека други останале интересни главно за колекционери и познавачи на британската мотоиндустрија.
Но сите заедно ја раскажуваат приказната за тоа што некогаш претставувал BSA – и зошто одредени историски имиња и денес имаат посебно значење.
BSA Gold Star – име што стана синоним за брендот
Ако постои мотоцикл што е невозможно да се заобиколи кога се зборува за историјата на BSA, тогаш тоа е Gold Star.
Приказната за ова име започнува во 1937 година, кога Wal Handley на патеката Brooklands, возејќи BSA Empire Star, извезол круг со просечна брзина поголема од 100 милји на час. За тој резултат ја добил традиционалната Brooklands „Gold Star“ значка.
BSA набргу одлучила тоа име да го пренесе на мотоцикл.
Првиот Gold Star настанал врз основа на едноцилиндричниот M24 со мотор со работна зафатнина од 496 cm³, а во текот на следните години бил развиен цел спектар изведби. Gold Star се произведувал во варијанти од 350 и 500 cm³ и можел да се види практично насекаде – на друмски трки, scrambles натпревари, trial настани, но и на обичните патишта.
Во текот на педесеттите години стекнал репутација на еден од најбрзите едноцилиндрични мотоцикли во своето време.
Производството траело до 1963 година, а оригиналните примероци денес се вбројуваат меѓу најбараните класични BSA мотоцикли.
Затоа не било случајно што токму Gold Star бил избран како едно од првите големи имиња на новата ера на BSA.
BSA Bantam – мотоцикл на кој генерации почнувале да возат
На другиот крај од тогашната BSA понуда се наоѓал многу поедноставен мотоцикл.
BSA Bantam се појавил во 1948 година како мал, лесен двотактен мотоцикл со еден цилиндар. Првите верзии имале 125 cm³, а со текот на годините работната зафатнина се зголемувала сè до 175 cm³.
Bantam не бил замислен за соборување брзински рекорди. Неговата задача била поинаква – мотоциклот да стане достапен за голем број луѓе.
И во тоа бил исклучително успешен.
Конструкцијата на Bantam има интересна историја. Основата потекнувала од германскиот DKW RT125, чиј дизајн по Втората светска војна стигнал до повеќе производители како дел од воените репарации.
BSA од таа основа направила мотоцикл што ќе стане едно од најпрепознатливите имиња во британската мотоиндустрија.
Bantam бил едноставен, релативно евтин и лесен за возење. За голем број британски мотоциклисти токму тоа бил нивниот прв мотоцикл.
Проценките велат дека биле произведени и продадени околу четврт милион примероци, што доволно зборува за неговото значење.
Се произведувал сè до 1971 година.
Денес Bantam повторно е дел од BSA приказната, но историјата на тоа име започнала многу порано.
A10 Super Rocket – одговорот на BSA на големите британски twin модели
Кон крајот на педесеттите години британскиот пазар изгледал сосема поинаку од денес.
BSA, Triumph и Norton воделе сериозна борба за купувачите кои сакале брзи и моќни мотоцикли со голема работна зафатнина.
Еден од одговорите на BSA бил A10 Super Rocket.
Претставен во 1958 година, користел воздушно ладен паралелен двоцилиндричен мотор со работна зафатнина од 650 cm³ и претставувал понатамошен развој на A10 Road Rocket.
Super Rocket нудел добри перформанси, карактеристичен британски изглед и репутација на доверлив мотоцикл.
Не успевал во секоја дисциплина да ги надмине своите најголеми конкуренти. Двоцилиндричните мотори на Triumph, особено Bonneville по 1959 година, нуделе повеќе перформанси, додека Norton со својата позната Featherbed рамка поставил многу високи стандарди кога станувало збор за управливоста на мотоциклот.
Сепак, A10 Super Rocket имал свои адути.
Бил убав, доверлив и нудел многу добар однос меѓу она што купувачот го добива и цената што ја плаќа. Производството траело до 1963 година.
Rocket Gold Star – кога биле споени двете најдобри идеи
Ако Super Rocket претставувал сериозен спортски мотоцикл, тогаш A10 Rocket Gold Star бил обид да се оди чекор понатаму.
Се произведувал само две години, од 1962 до 1963 година, но за толку кратко време успеал да стекне статус на еден од најпосакуваните BSA мотоцикли меѓу денешните колекционери.
Рецептот бил многу интересен.
Била земена помоќна верзија на двоцилиндричниот A10 мотор и споена со изменета верзија на рамката од легендарниот Gold Star.
Моторот добил глава со повисок степен на компресија, нова брегаста осовина и Amal Monobloc карбуратор. Моќноста била зголемена од околу 40 на 46 КС, додека со опционален тркачки издувен систем можела да достигне приближно 50 КС.
За почетокот на шеесеттите години тоа воопшто не било малку.
Биле произведени само 1.584 примероци, поради што оригиналниот Rocket Gold Star денес зазема посебно место меѓу колекционерите.
A65 Thunderbolt, Lightning и Spitfire
На почетокот на шеесеттите години BSA преминува на нова генерација мотори и конструкции.
Кај претходните модели моторот и менувачот биле одделни единици. Новата „unit construction“ генерација ги обединила во една целина, а меѓу најважните мотоцикли од тој период била серијата A65 од 650 cm³.
A65 се појавил во неколку различни изведби, а меѓу најпознатите се Thunderbolt, Lightning и Spitfire.
Thunderbolt бил поедноставна верзија со еден карбуратор, Lightning користел два, додека Spitfire бил повеќе насочен кон перформансите.
Овие мотоцикли можеби не успеале целосно да ги надминат соодветните Triumph модели по чисти перформанси, но биле многу популарни и останале во производство сè до последните години на оригиналниот BSA.
Особено е интересно името Thunderbolt.
Повеќе од половина век подоцна BSA одлучила повторно да го употреби, овој пат за сосема поинаков мотоцикл – нов adventure модел.
Тоа можеби најдобро покажува како денес се гледа на историјата на BSA. Идејата не е едноставно да се прават копии на старите мотоцикли. Многу поинтересно е историските имиња да добијат ново поглавје.
B25 Starfire – поглед кон Америка
Кон крајот на шеесеттите години американскиот пазар станувал сè поважен за британските производители.
Особено станувале популарни полесни мотоцикли способни за возење надвор од асфалт, па BSA се обидела да одговори со моделот B25 Starfire.
Тоа бил едноцилиндричен мотоцикл со работна зафатнина од 250 cm³, воздушно ладење и околу 20 КС.
Starfire добил поголем карбуратор, изменета брегаста осовина и тогаш модерен изглед инспириран од trail мотоциклите. Имало дури и резервоар изработен од фиберглас.
Проблемот бил во тоа што конкуренцијата од Јапонија веќе напредувала со огромна брзина.
Мотоцикли како Suzuki 250 Hustler нуделе подобри перформанси, а Starfire притоа не бил особено евтин.
Поради тоа никогаш не го постигнал успехот на кој BSA се надевала, а производството завршило во 1971 година.
Сепак, денес претставува интересен документ на едно време во кое британските фабрики се обидувале да одговорат на сосема нов начин на размислување што доаѓал од Јапонија.
BSA Rocket III – три цилиндри пред почетокот на новата ера
Rocket III е еден од најинтересните BSA мотоцикли од самиот крај на шеесеттите години.
Го придвижувал трицилиндричен мотор со работна зафатнина од 750 cm³, а моделот бил тесно поврзан со Triumph Trident.
Развојот на моторот започнал уште на почетокот на шеесеттите години благодарение на Bert Hopwood и Doug Hele, а кога конечно стигнал во производство, претставувал еден од најамбициозните британски мотоцикли во своето време.
BSA верзијата се разликувала од Triumph Trident по неколку важни детали. Моторот на Rocket III бил поставен под агол, додека Trident имал вертикално поставена единица, а се разликувале и конструкциите на рамката.
Rocket III имал потенцијал, но се појавил во момент кога целата британска мотоиндустрија се наоѓала под огромен притисок.
Јапонските мотоцикли станувале сè подобри, побрзи и подоверливи, додека финансиските проблеми на британските производители станувале сè посериозни.
Производството на Rocket III завршило во 1972 година.
Денес е еден од моделите што најдобро го претставуваат последниот голем технолошки напор на оригиналната BSA ера.
BSA Fury – мотоцикл што никогаш не ја доби својата шанса
Секоја голема мотоциклистичка компанија има барем еден модел за кој засекогаш останува прашањето: што би било ако стигнеше во производство?
За BSA тоа е Fury.
На почетокот на седумдесеттите години бил развиен целосно нов мотоцикл со двоцилиндричен DOHC мотор со работна зафатнина од 349 cm³. Го развил познатиот Edward Turner, а моторот произведувал околу 35 КС.
За мотоцикл со таа зафатнина и од тоа време, перформансите биле многу сериозни. Била најавувана максимална брзина од околу 110 милји на час, односно приближно 177 km/h.
Рамката ги користела искуствата од развојот на BSA тркачките трицилиндрични мотоцикли на Rob North.
Постоеле дури и идеи за идни поголеми четирицилиндрични и петцилиндрични мотори.
Планот бил амбициозен: да се создаде нова генерација британски мотоцикли способни директно да им се спротивстават на Јапонците.
За жал, финансиската состојба на компанијата повеќе не дозволувала таков развој.
Биле изработени само неколку прототипи на Fury, а мотоциклот никогаш не стигнал до сериско производство.
Поради тоа денес претставува едно од најголемите „што би било кога би било“ поглавја во историјата на BSA.
Beaver, Brigand, Rambler и Tracker – името BSA не исчезна целосно
Гаснењето на големото производство во седумдесеттите години не значело дека името BSA засекогаш исчезнало од мотоциклите.
По промените во сопственоста и реорганизациите, кон крајот на седумдесеттите се појавиле помали модели како Beaver и Brigand, кои користеле Morini мотори со работна зафатнина од 50 cm³.
Подоцна пристигнале Rambler и Tracker, со Yamaha мотори со работна зафатнина од 125 и 175 cm³.
Тоа веќе не бил BSA каков што светот го познавал во текот на педесеттите и шеесеттите години. Компанијата била значително помала, а мотоциклите поедноставни.
Но името преживеало.
Gold SR – уште еден обид за враќање
Во текот на деведесеттите години следувал уште еден интересен дел од историјата на BSA.
По новите промени во компанијата настанал BSA Gold SR, ретро мотоцикл што го користел проверениот едноцилиндричен Yamaha SR400 мотор.
Бил произведен во мал број примероци, првенствено за извоз на јапонскиот пазар.
Gold SR никогаш не означил големо враќање на BSA, но покажал дека интересот за името и наследството на брендот не исчезнал.
Идејата за повторно раѓање на BSA се појавувала уште неколку пати, преку различни проекти, сè додека не биле создадени услови приказната да продолжи на многу посериозен начин.
Историја што не сакаме само да ја чуваме во музеј
Кога денес ќе ги погледнеме сите овие мотоцикли, јасно е колку BSA била разновидна во текот на својата историја.
Произведувавме едноставни мотоцикли на кои луѓето учеле да возат.
Произведувавме тркачки мотоцикли.
Големи twin модели.
Едноцилиндрични мотоцикли.
Трицилиндрични мотоцикли.
Trail мотоцикли.
Постоеле модели што станале легенди и оние што пристигнале во погрешно време. Имало брилијантни технички решенија, но и проекти што никогаш не излегле од прототипската фаза.
Токму затоа историјата на BSA не ја гледаме како нешто што треба само да се стави зад стакло.
Gold Star, Bantam и Thunderbolt денес повторно постојат во понудата на BSA затоа што тие имиња сè уште имаат што да кажат.
Секако, мотоциклите што се произведуваат денес не се истите што ги возеле претходните генерации. И не треба да бидат.
Патиштата се поинакви. Технологијата е поинаква. Она што возачите го очекуваат од мотоциклот исто така се променило.
Но некои работи остануваат исти.
Добар мотоцикл мора да има карактер. Мора да биде создаден за возење и мора да постои причина поради која ќе посакате повторно да го погледнете откако ќе го паркирате.
Тоа е делот од историјата на BSA што сакаме да го зачуваме.
А преку текстови како овој ќе продолжиме да ви ги претставуваме мотоциклите, луѓето и приказните што од Birmingham Small Arms Company направиле едно од најпознатите имиња во историјата на мотоциклизмот.
